Grauwe gans

De grauwe gans is een 75 tot 90 centimeter lange bruingrijze watervogel met roze poten. Hij heeft zwarte vlekjes op de buik. De kop is bruingrijs, de voorvleugel is grijs. De snavel kan roze of oranje zijn. Hij leeft bij water en open (gras)land of moeras. Hij eet gras, plantenwortels, zaden en vruchten en in de winter ook oogstresten als mais, aardappelen en granen. Want steeds vaker blijft de grauwe gans over in ons land. Hij verblijft in losse groepjes en legt per jaar 4 tot 8 eieren.

grauwe-gans.jpg

WAAROM BEHEER NODIG IS

Het aantal grauwe ganzen is van zeldzame broedvogel tot plaag geworden voor veel agrariërs. Het goed bemeste grasland is rijk voedsel voor de grauwe gans. Hij graast de jonge scheuten van riet en houdt het gras kort. In een koude winter zijn er meer dan een half miljoen overblijvers in Nederland. Het aantal groeit jaarlijks met meer dan 5%. Maar ook de wegtrekkende ganzen veroorzaken schade door vertrapping en vraat aan (nieuw ingezaaid) grasland en gewassen als graan, bieten, (snij)mais en peulvruchten. Minder kostrijk, maar wel lastig is de vervuiling van het zwemwater, kwetsbare natuurgebieden en overlast aan vlieg- en autoverkeer.

HOE VOORKOM JE SCHADE

De grauwe gans mag het hele jaar worden verjaagd als daarmee schade aan landbouwgewassen wordt voorkomen. Deze gans staat op de provinciale vrijstellingslijst. Om schade aan gewassen te voorkomen kan de agrariër visuele en akoestische middelen inzetten als vlaggen, flitsmolens, vogelverschrikkers, knalapparaten, nabootsing roofvogels en vogelafweerpistolen. Kijk voor meer informatie naar de preventiekit voor ganzen van het Faunafonds, onderdeel van Bij12. Ook het rapen van eieren is als preventie in het voorjaar toegestaan.

WANNEER PREVENTIE NIET HELPT

Met natuurbeschermers, grondeigenaren, agrariërs en jagers (verenigd binnen de FBE) is in overleg met de provincie afgesproken dat de hoeveelheid ganzen moet worden teruggebracht tot het aantal in 2005. De hoeveelheid schade werd toen acceptabel gevonden. Dit betekent in praktijk dat in Noord-Holland gewerkt wordt aan de afname van het aantal grauwe ganzen. Dit is geregeld in de ontheffingen. Iedere zomer worden de grauwe ganzen geteld zodat het beleid bijgesteld kan worden. De regels hiervan zijn als volgt:

ONTHEFFING/AANWIJZING
  SCHADEBESTRIJDING POPULATIEBEHEER

AFSCHOT                        

Gewas:

  • blijvend grasland
  • graan
  • suikerbieten
  • graszaad
  • mais
  • aardappelen
  • vollegrondsgroenten

Periode:  jaarrond

Uitzondering:

Niet op blijvend grasland van 1 november tot 1 maart

Besluit 14 (2015) Schadebestrijding zomerganzen

  • alle gewassen, die niet onder de vrijstelling vallen
  • provinciedekkend
  • 1 maart - 1 nov

Besluit 15 (2016) Eendenkooi De Hin

Besluit 46 (2015) Eendenkooi Westergeest

Besluit 51 (2015) Broedparen

  • provinciedekkend
  • 1 febr – 1 april

Besluit 13 (2015) Beheer zomerganzen

  • provinciedekkend
  • 1 maart – 1 nov

Besluit 49 (2013) Schiphol afschot ganzen - 10km zone

Besluit 58 (2013) Schiphol nestbehandeling- 20km zone

Besluit 22 (2014) Schiphol deelgebieden-10km zone

- afschot + nestbehandeling

Besluit 15 (2016) Eendenkooi De Hin

Besluit 46 (2015) Eendenkooi Westergeest     

AFSCHOT

Gewas:

kwetsbare gewassen

periode:

1 nov - 1 maart

voor alle andere gewassen:  zie ontheffing/aanwijzing

NESTBEHANDELING

  • brandgans
  • grauwe gans

Lees de tekst van de vrijstelling en ontheffing voor de overige voorwaarden.

Lees meer in het Ganzenbeheerplan voor de achtergronden.

HET WETEN WAARD

  • Er zijn in de zomer van 2016 ruim 94.630 grauwe ganzen in Noord-Holland geteld.
  • Waar de boeren gruwen van de vraatzucht van ganzen, varen sommige natuurgebieden juist wel bij het open houden van het landschap.
  • De schadevergoeding aan boeren door de grauwe gans loopt jaarlijks in de miljoenen euro's.

MEER WETEN

- over de verspreiding en trends van de grauwe gans: Sovon/grauwe gans
- over de levenswijze en biotoop van de grauwe gans: Jagersvereniging/grauwe-gans
- over de ganzentrek: Goosetrack/grauwe gans