Grauwe gans (Anser anser)
De grauwe gans is een grote, grijze gans en wordt gezien als de voorouder van de tamme boerengans. Het is één van de meest voorkomende ganzensoorten in Nederland. De soort komt zowel als standvogel (het hele jaar aanwezig) als trekvogel voor. Sinds de jaren negentig is de populatie in Noord-Holland sterk toegenomen.
De grauwe gans heeft een gevarieerd dieet. Ze eet waterplanten (waaronder riet), maar ook gras, akkergewassen en oogstresten. Hierdoor kan de soort aanzienlijke schade veroorzaken aan landbouwgewassen, vooral in weidegebieden en op akkerland. In natuurgebieden kan de grauwe gans bijdragen aan het openhouden van moerasgebieden, maar door overmatige begrazing kan zij ook rietvegetaties aantasten. Dit kan leiden tot veranderingen in de vegetatiestructuur, met negatieve gevolgen voor andere plant- en diersoorten. Daarnaast kunnen grote aantallen ganzen zorgen voor overlast door uitwerpselen, geluid en verstoring.
Om schade te beperken, worden eerst preventieve maatregelen ingezet. Denk hierbij aan het verjagen van de ganzen met visuele en geluidsmiddelen en het aanwijzen van speciale foerageergebieden waar de dieren ongestoord mogen verblijven. Als deze maatregelen niet voldoende helpen, kan aanvullend beheer worden toegepast, zoals ondersteunend afschot, het behandelen van nesten en het uitvoeren van ruivangsten. De juridische basis hiervoor ligt in de Wet natuurbescherming en de vergunningen die de provincie afgeeft. Daarbij gelden strikte voorwaarden voor het gebied, de periode, de gebruikte middelen en de rapportage.
Door de sterke toename in aantallen en de schade die daaruit voortkomt, is de grauwe gans een belangrijke soort binnen het faunabeheer in Noord-Holland. Net als bij andere ganzensoorten geldt rondom Schiphol extra aandacht vanwege de vliegveiligheid.
Actuele informatie voor schadebestrijders en jagers over het beheer van de grauwe gans staat in de Faunakalender van Noord-Holland. Meer informatie over ecologie, verspreiding en gedrag van deze soort staat op de website van Sovon. Meer over ganzenbeheer staat in het Faunabeheerplan Ganzen 2025 – 2031 NH.
