Kolgans (Anser albifrons)
De kolgans is een middelgrote gans, herkenbaar aan de witte bles boven de snavel en de oranje poten. Van oorsprong is het een uitgesproken trekvogel die broedt in Noord-Rusland en Groenland en in Nederland overwintert. Tegenwoordig blijven echter ook afstammelingen van uitgezette lokganzen het hele jaar door in Nederland, waardoor de soort niet langer alleen in de winter schade veroorzaakt.
Kolganzen eten vooral gras en graanresten, maar maken ook gebruik van andere akkergewassen. Grote groepen kunnen aanzienlijke schade veroorzaken aan landbouwpercelen en leiden daarnaast tot overlast, bijvoorbeeld door bevuiling en verstoring. In natuurgebieden kunnen kolganzen bijdragen aan het openhouden van graslanden en wetlands, maar door hun grote aantallen en voorkeur voor jonge, voedzame vegetatie kan dit ook negatieve gevolgen hebben voor de vegetatiestructuur.
Het beheer van de kolgans is vergelijkbaar met dat van andere ganzensoorten. Eerst wordt ingezet op preventieve maatregelen, zoals verjagen en het leiden van ganzen naar aangewezen foerageergebieden. Wanneer dit onvoldoende resultaat geeft, kan aanvullend afschot plaatsvinden, mits hiervoor een geldige vergunning aanwezig is. De kolgans is een beschermde soort onder de Vogelrichtlijn; bestrijding is daarom alleen toegestaan binnen de juridische kaders van het Faunabeheerplan en provinciale vergunningen.
Opvallend is dat de kolgans in Noord-Holland nauwelijks broedt, maar door de grote aantallen overwinterende en verwilderde dieren wel het hele jaar door een rol speelt in schade en beheer.
Actuele informatie voor schadebestrijders en jagers over het beheer van de kolgans staat in de Faunakalender van Noord-Holland. Meer informatie over verspreiding en ecologie staat op de website van Sovon. Meer over ganzenbeheer staat in het Faunabeheerplan Ganzen 2025 – 2031 NH.
